Zeolitler, milyonlarca yıl önce oluşan doğal minerallerdir. Volkanik küllerin su ortamında değişime uğraması sonucunda oluşurlar. Zeolit molekülü mikro gözenekli özel bir yapıya sahiptir.
Zeolit, kelime olarak "Kaynayan Taş" anlamındadır ve 1756 yılında İsveçli mineralog Freiherr Axel Fredrick Cronstedt tarafından bulunmuştur.
Yapıları bal peteği veya kafese benzeyen, değişebilir katyonlar ve su ihtiva eden milyonlarca kanal ve boşluklardan ibarettirler. Katyonlar zayıf bağla bağlı oldukları için zeolitler iyonlarını kolaylıkla değiştirebilirler. Gözeneklerdeki su molekülleri, ısıtıldığında zeolitik yapıyı kolaylıkla terk ederler veya tekrar adsorblanabilirler.
Zeolitin yapı birimi AlO4 veya SiO4 dörtlüsüdür. Zeolit mineralleri birbirine oksijen atomlarını paylaşarak bağlanan tetrahedral AlO4 ve SiO4'in sınırsız uzayabilen üç boyutlu ağından oluşan aluminosilikat yapıdadırlar .Yapıları bal peteği, kafese benzeyen, değişebilir katyonlar ve su ihtiva eden mikro gözenekli malzemelerdir. Bu özellik zeolitlerin seçimli adsorbsiyon, moleküler elek ve katalitik kullanım alanları gibi uygulamalarda değerlendirilmesini sağlar. Zeolitlerin başlıca fiziksel ve kimyasal özellikleri olan, iyon değişikliği yapabilme adsorbsiyon ve buna bağlı moleküler elek yapısı zeolitlerin çok çeşitli endüstriyel alanlarda kullanılmalarına neden olmaktadır. Son yıllarda zeolit mineralleri iyon değistirme ve adsorbsiyon özellikleri nedeniyle kirlilik kontrolünde gittikçe artarak kullanılmaktadır.
Son 200 yılda 50 tip doğal zeolit ve 200'den fazla sentetik zeolit tanımlanmıştır.
Dünyada zeolitlerin sekiz tanesi ticari önem taşımaktadır. Bunlar; Klinoptilolit, Çabasite, Analsim, Eriyonit, Ferrierit, Höylandit, Laumontit, Mordenit ve Fillipsit'tir.
Klinoptilolit, dünyada yaygın olarak bulunması, geniş uygulama alanı bulması, ekonomik olarak işletilebilirliği, homojenliği gibi yönleri ile doğal zeolitlerin en önemli mineral gruplarından birisidir.
Türkiye'de de Klinoptilolit minerali, rezervi, oluşumu, homojenliği ve yüksek mineral kalitesi ile önem taşımaktadır.